ผู้สูงอายุซึมเศร้า สังเกตอย่างไร เพราะมักไม่บอกว่าเศร้า

ตอบสั้น ๆ: ผู้สูงอายุที่มีภาวะซึมเศร้ามักไม่พูดว่าเศร้า แต่แสดงออกเป็นอาการทางกายที่หาสาเหตุไม่เจอ ความหงุดหงิด การถอยห่างจากกิจกรรม หรือการบ่นว่าเป็นภาระลูกหลาน ทำให้ครอบครัวมักเข้าใจว่า "แก่แล้วก็เป็นแบบนี้" ทั้งที่ดูแลได้

สัญญาณที่ควรสังเกต

• บ่นปวดเมื่อย ปวดหัว แน่นท้อง โดยตรวจร่างกายแล้วไม่พบสาเหตุ
• เบื่ออาหาร น้ำหนักลด หรือกินมากผิดปกติ
• นอนไม่หลับ ตื่นกลางดึกบ่อย หรือนอนทั้งวัน
• เลิกทำสิ่งที่เคยชอบ ไม่ไปวัด ไม่เจอเพื่อนบ้าน
• หงุดหงิดง่ายกว่าเดิมมาก หรือเงียบผิดปกติ
• พูดว่าเป็นภาระ อยู่ไปก็เท่านั้น หรือพูดถึงความตายบ่อยขึ้น
• ความจำและสมาธิแย่ลง — ข้อนี้สำคัญเพราะภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุอาจดูเหมือนภาวะสมองเสื่อม และแยกได้ด้วยการประเมินอย่างเหมาะสม

ทำไมท่านไม่บอก

คนรุ่นก่อนหลายท่านเติบโตมากับความเชื่อว่าเรื่องใจเป็นเรื่องที่ต้องอดทนเอง การบอกว่าเศร้าเท่ากับอ่อนแอหรือทำให้ลูกหลานเป็นห่วง หลายท่านจึงเลือกบ่นเรื่องร่างกายแทนเพราะเป็นเรื่องที่พูดได้โดยไม่เสียหน้า

ชวนไปพบผู้เชี่ยวชาญอย่างไรไม่ให้ท่านต่อต้าน

• อย่าใช้คำว่าจิตเวชหรือป่วยทางใจ ลองใช้ว่า "ไปตรวจสุขภาพใจเหมือนตรวจสุขภาพประจำปี"
• โยงกับอาการทางกายที่ท่านบ่น เช่น "หมอบอกว่านอนไม่หลับกับความเครียดเกี่ยวกัน ลองไปคุยดู"
• ไปเป็นเพื่อน อย่าให้ไปคนเดียว และให้ท่านเลือกได้ว่าอยากให้เราเข้าไปด้วยหรือรอข้างนอก
• อย่าเร่ง ถ้าท่านปฏิเสธครั้งแรก ให้เว้นระยะแล้วชวนใหม่ การกดดันมักได้ผลตรงข้าม
• ตรวจร่างกายควบคู่ เพราะบางอาการมาจากยา ไทรอยด์ หรือภาวะทางกายที่รักษาได้

เริ่มที่รันชู

ทีมของเรามีนักจิตวิทยาที่ทำงานกับสุขภาพจิตผู้สูงวัย โดยเฉพาะ · ตรวจสุขภาพจิต · จิตบำบัดรายบุคคล

จองนัดหมาย · เส้นทางมาคลินิก — คลินิกอยู่ชั้นเดียว มีทางลาดขึ้นอาคาร

หากท่านพูดถึงการไม่อยากมีชีวิตอยู่ อย่ารอ โทร 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง หรือ 1669 เมื่อฉุกเฉิน